{"id":4276,"date":"2023-10-05T12:17:04","date_gmt":"2023-10-05T10:17:04","guid":{"rendered":"https:\/\/lodzanka.eu\/?p=4276"},"modified":"2023-03-29T15:21:54","modified_gmt":"2023-03-29T13:21:54","slug":"kobieta-podziemia-tragiczna-historia-lodzianki-marii-jasinskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/eternal\/kobieta-podziemia-tragiczna-historia-lodzianki-marii-jasinskiej","title":{"rendered":"Kobieta podziemia: tragiczna historia \u0142odzianki Marii Jasi\u0144skiej"},"content":{"rendered":"\n

Wywiadowczyni, harcerka w latach II wojny \u015bwiatowej, a tak\u017ce farmaceutka i cz\u0142owiek o wielkim i szczerym sercu. Odwa\u017cna i \u015bmia\u0142a na zawsze przesz\u0142a do historii miasta \u0141odzi, pisze lodzanka.eu<\/a>. Mowa o \u0142odziance Marii Jasi\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142a jako farmaceuta w aptece „Pod \u0141ab\u0119dziem”. R\u00f3wnolegle Jasi\u0144ska pomaga\u0142a konspiratorom Armii Krajowej i Zwi\u0105zku Walki Zbrojnej, a tak\u017ce wysy\u0142a\u0142a paczki do oboz\u00f3w koncentracyjnych, ratowa\u0142a ludzi przed wywiezieniem na roboty przymusowe do Niemiec, przewozi\u0142a za granic\u0119 je\u0144c\u00f3w wojennych. Zosta\u0142a aresztowana i wtr\u0105cona do wi\u0119zienia przez nazist\u00f3w, gdzie by\u0142a torturowana. Podczas przes\u0142ucha\u0144 nie wyda\u0142a \u017cadnego z konspirator\u00f3w, trzyma\u0142a si\u0119 odwa\u017cnie i stanowczo, czym zadziwi\u0142a nawet stra\u017cnik\u00f3w wi\u0119zienia.<\/p>\n\n\n\n

Wczesne lata<\/h2>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Maria Eugenia Jasi\u0144ska urodzi\u0142a si\u0119 29 listopada 1906 roku w \u0141odzi w rodzinie robotniczej Ignacego i Anny Jasi\u0144skich. Maria uczy\u0142a si\u0119 najpierw w \u017ce\u0144skim Gimnazjum Romany Konopczy\u0144skej-Sobolewskiej. Dziewczyna zosta\u0142a scharakteryzowana jako pilna i aktywna uczennica. Gimnazjum \u017ce\u0144skie Maria Jasi\u0144ska uko\u0144czy\u0142a w 1928 roku.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto Maria by\u0142a aktywnym uczestnikiem ruchu harcerskiego, zawsze by\u0142a gotowa przyj\u015b\u0107 z pomoc\u0105 biednym i potrzebuj\u0105cym, poniewa\u017c mia\u0142a szczere i dobre serce.<\/p>\n\n\n\n

Jasi\u0144ska marzy\u0142a o zostaniu lekarzem, ale sta\u0142o si\u0119 inaczej \u2013 dziewczyna naby\u0142a specjalizacj\u0119 farmaceuty. Pocz\u0105tkowo odby\u0142a kursy farmaceutyczne, a w 1932 uzyska\u0142a stopie\u0144 pomocnika aptekarskiego na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjna w czasie II wojny \u015bwiatowej<\/h3>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Po tym, jak 1 wrze\u015bnia 1939 hitlerowskie Niemcy zaatakowa\u0142y Polsk\u0119, Maria Jasi\u0144ska aktywnie w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105. Nawi\u0105za\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze Zwi\u0105zkiem Walki Zbrojnej i Armi\u0105 Krajow\u0105 – si\u0142ami zbrojnymi polskiego podziemia. Od pierwszych dni wojny kobieta dostarcza\u0142a leki, opatrunki i papierosy dla konspirator\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto Maria ukrywa\u0142a zbieg\u0142ych \u017byd\u00f3w i duchownych, kt\u00f3rych szukali nazi\u015bci, ratowa\u0142a ludzi przed wys\u0142aniem na roboty przymusowe do Niemiec.<\/p>\n\n\n\n

W czasie okupacji niemieckiej miasta \u0141odzi Jasi\u0144ska podj\u0119\u0142a prac\u0119 jako farmaceutka w aptece „Pod \u0141ab\u0119dziem”, prowadzonej w\u00f3wczas przez Niemca. Konspiratorce uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 zaufanie szefa apteki i uzyska\u0107 dost\u0119p do sk\u0142adu lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Za dnia Jasi\u0144ska pracowa\u0142a jako aptekarka, a noc\u0105 robi\u0142a fa\u0142szywe dokumenty dla podziemnych, kt\u00f3rym grozi\u0142o aresztowanie. Poza tym przekazywa\u0142a paczki zawieraj\u0105ce \u017cywno\u015b\u0107 i lekarstwa tym, kt\u00f3rzy tego potrzebowali. Paczki od Jasi\u0144skiej trafia\u0142y nawet do \u0142\u00f3dzkiego getta i obozu przej\u015bciowego w Konstantynowie \u0141\u00f3dzkim.<\/p>\n\n\n\n

Wiosn\u0105 1942 roku Maria Jasi\u0144ska wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w operacji przemycenia za granic\u0119 trzech brytyjskich oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy uciekli z obozu jenieckiego. Dzi\u0119ki polskim konspiratorom Brytyjczykom uda\u0142o si\u0119 opu\u015bci\u0107 terytorium okupowanej Polski, jednak w serbskim mie\u015bcie Pirot zostali aresztowani. Bu\u0142garska \u017candarmeria przekaza\u0142a Brytyjczyk\u00f3w hitlerowcom. Podczas przes\u0142ucha\u0144 przez gestapowc\u00f3w brytyjscy oficerowie przyznali si\u0119, kto pom\u00f3g\u0142 im uciec. W\u015br\u00f3d tych os\u00f3b by\u0142a tak\u017ce Maria Jasi\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n

Aresztowanie i egzekucja<\/h4>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

28 kwietnia 1942 roku hitlerowcy aresztowali Mari\u0119 Jasi\u0144sk\u0105 i umie\u015bcili j\u0105 w wi\u0119zieniu przy ulicy Gda\u0144skiej. Tam by\u0142a przetrzymywana przez sze\u015b\u0107 tygodni. A p\u00f3\u017aniej zosta\u0142a przeniesiona do innego wi\u0119zienia, gdzie by\u0142a brutalnie torturowana i przes\u0142uchiwana.<\/p>\n\n\n\n

Jasi\u0144ska przyzna\u0142a, \u017ce przewozi\u0142a brytyjskich oficer\u00f3w przez granic\u0119, jednak nie wyda\u0142a \u017cadnego ze swoich wsp\u00f3lnik\u00f3w. Nie przyzna\u0142a si\u0119 te\u017c do \u017cadnej pomocy polskim konspiratorom.<\/p>\n\n\n\n

Trzyma\u0142a si\u0119 odwa\u017cnie i stanowczo, du\u017co modli\u0142a si\u0119 w celi i dzieli\u0142a si\u0119 skromn\u0105 porcj\u0105 jedzenia z wi\u0119\u017aniami. Jej odporno\u015b\u0107 wzbudzi\u0142a szacunek innych wi\u0119\u017ani\u00f3w, a nawet stra\u017cnik\u00f3w wi\u0119ziennych.<\/p>\n\n\n\n

8 marca 1943 Jasi\u0144ska zosta\u0142a skazana na najsurowszy wyrok – kar\u0119 \u015bmierci. Podczas ostatniego spotkania z matk\u0105 Maria poprosi\u0142a j\u0105, aby nie p\u0142aka\u0142a, ale by\u0142a z niej dumna.<\/p>\n\n\n\n

„Dzie\u0144 dzisiejszy jest dniem mojego zwyci\u0119stwa! Zwyci\u0119\u017cy\u0142am, nikogo nie wyda\u0142am\u2026” – m\u00f3wi\u0142a konspiratorka.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

20 kwietnia 1943 roku, w dniu urodzin nazistowskiego dyktatora Adolfa Hitlera, jego poplecznicy stracili Mari\u0119. Przed egzekucj\u0105 \u017co\u0142nierka poprosi\u0142o o oddanie jej cia\u0142a matce, jednak jej ostatnia wola nie zosta\u0142a spe\u0142niona.<\/p>\n\n\n\n

Cia\u0142a Marii Jasi\u0144skiej nigdy nie odnaleziono. Jasi\u0144ska zosta\u0142a po\u015bmiertnie odznaczona Krzy\u017cem Walecznych i Krzy\u017cem Srebrnym Virtuti Militari.<\/p>\n\n\n\n

Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, na \u015bcianie apteki „Pod \u0141ab\u0119dziem”, kt\u00f3ra mimo trudnych lat zachowa\u0142a si\u0119 do XXI wieku, umieszczono tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 ku czci Marii Jasi\u0144skiej. Przechodz\u0105c obok apteki mieszka\u0144cy \u0141odzi przypominaj\u0105 sobie, \u017ce pracowa\u0142a tu dzielna \u0142odzianka, kt\u00f3ra ryzykuj\u0105c w\u0142asnym \u017cyciem ratowa\u0142a \u017cycie innym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiadowczyni, harcerka w latach II wojny \u015bwiatowej, a tak\u017ce farmaceutka i cz\u0142owiek o wielkim i szczerym sercu. Odwa\u017cna i \u015bmia\u0142a na zawsze przesz\u0142a do historii miasta \u0141odzi, pisze lodzanka.eu. Mowa o \u0142odziance Marii Jasi\u0144skiej. W czasie II wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142a jako farmaceuta w aptece „Pod \u0141ab\u0119dziem”. R\u00f3wnolegle Jasi\u0144ska pomaga\u0142a konspiratorom Armii Krajowej i Zwi\u0105zku Walki […]<\/p>\n","protected":false},"author":272,"featured_media":3874,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1031],"tags":[2324,2330,2331,2329,2323,2321,2326,2319,1770,2322,2325,2320,1771,1813,2328],"moimportance":[34,33],"motype":[1042],"moformat":[66],"class_list":{"0":"post-4276","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zycie-na-swiecie","8":"tag-aresztowanie-i-egzekucja","9":"tag-armia-krajowa","10":"tag-biografie-znanych-osob","11":"tag-ciekawostki-o-znanych-kobietach","12":"tag-dzialalnosc-konspiracyjna-w-czasie-ii-wojny-swiatowej","13":"tag-historia-lodzianki-marii-jasinskiej","14":"tag-historia-znanej-kobiety","15":"tag-kobieta-podziemia","16":"tag-lodzkie-kobiety","17":"tag-maria-eugenia-jasinska","18":"tag-prominentni-ludzie-z-lodzi","19":"tag-tragiczna-historia-lodzianki-marii-jasinskiej","20":"tag-znane-kobiety","21":"tag-zycie-towarzyskie","22":"tag-zycie-towarzyskie-w-lodzi","23":"moimportance-golovna-novina","24":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","25":"motype-eternal","26":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/272"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4276"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4286,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4276\/revisions\/4286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4276"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4276"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4276"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/lodzanka.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}